مطالب زمین شناسی
زمین شناسی مهندسی از دو کلمه Engineering به معنی مهندسی و Geology به معنی زمین شناسی گرفته شده است. زمین شناسی مهندسی ضمن بررسی تاثیر «محیط زمین شناسی» بر سازههای مهندسی یا زمین شناسی مهندسی، راهحلهای مناسبی جهت کاهش یا برطرف نمودن خطرات احتمالی ارائه میدهد. باید توجه داشت که محیط زمین شناسی اطراف یک سازه به دو صورت با آن در ارتباط است. یکی توسط مصالح زمین شناسی، یعنی سنگ، خاک و آب، دیگری فرآیندها و مخاطرات زمین شناسی مثل سیل، زمین لرزه، حرکات دامنهای و مانند آن. برخی از مولفین زمین شناسی مهندسی را سهوا به جای «ژئوتکنیک» به کار میبرند. بطور کلی زمین شناسی مهندسی به توسط روشهای اکتشافی متنوع تاثیر محیط زمین شناسی اطراف را بر سازه مهندسی یا پروژه عمرانی تعیین می کند. همچنین نقش احداث سازه را در تحریک و تغییر رفتار زمین مشخص می سازد. **زبان عمومي : ۱-physical geology 2-Understanding Earth ( از دانشگاه آریزونای شمالی ) 3-زبان تخصصي زمين شناسي-مرتضي پيروز 4- Essential geology 5- sedimentary (Taker) 6- زبان تخصصي زمين شناسي – انتشارات پيام نور **زمين شناسي اقتصادي : ۱-زمين شناسي اقتصادي- جمشيد شهاب پور ۲-زمين شناسي اقتصادي كاربردي- محمد حسن كريم پور- دانشگاه فردوسي مشهد ۳-مقدمه اي بر زمين شناسي كانسنگها- فريد مر و جواد مقدسي ۴-مباني زمين شناسي اقتصادي- عبدالمجيد يعقوب پور – مركز نشر دانشگاهي 5-زمين شناسي اقتصادي- دكتر فريد مُر – دانشگاه شيراز ۱ -اصول ژئوشيمي-فريد مر(برايان ميسون)-انتشارات دانشگاه شيراز ۱-سنگ شناسي آذرين- معين وزيري- دانشگاه تربيت معلم ۲ـ سنگ شناسی اذرین دکتر سید مسعود همام ۳-سنگ شناسي دگرگوني- درويش زاده-انتشارات پیام نور ۴-سنگ شناسي رسوبي- موريس.اي.تاكر 5- سنگ شناسي رسوبي – دكتر سحابي- دانشگاه تهران ۱-چينه نگاري- خسرو خسرو تهراني-دانشگاه تهران ۲ـاصول چینه نگاری دانشگاه اصفهان وزیری طاهری جعفریان ۳-اصول چینه شناسی دانشگاه لرستان ایرج مغفوری ۴-چينه شناسي و رخدادهاي زمين شناسي- خسرو خسرو تهراني 5-جزوء چينه شناسي – دكتر شميراني-دانشگاه شهيد بهشتي 1-زمين شناسي ساختماني (جزوء درسي)- دكتر الياسي- دانشگاه تهران 2- زمين شناسي ساختماني = دكتر پور كرماني- انتشارات علوي 3- زمين شناسي ساختماني- دكتر مهدي علوي- سازمان زمين شناسي **زمين شناسي ايران : ۱-زمين شناسي ايران- دكتر درويش زاده – نشر دانش امروز 2- زمين شناسي ايران- دكتر درويش زاده- دانشگاه تربيت معلم 3-ديباچه اي بر ماگماتيسم در ايران- حسين معين وزيري 4-زمين شناسي ايران- آقا نباتی ۱-رسوب شناسي-رضا موسوي حرمي-انتشارات آستان قدس ۲-سنگ شناسي رسوبي-موريس.اي.تاكر،ترجمه:موسوي حرمي و اسدا... محبوبي ۳-جزوه درسي رسوب شناسي دانشگاه علوم پايه دامغان-مهندس اهري پور ۴-مباني زمين شناسي-ادوارد.جي.تاربوك و فردريك.ك.لوتگن،ترجمه:رسول اخروي **زمين شناسي مهندسي 1-زمين شناسي مهندسي –دكتر معماريان-دانشگاه تهران 2-زمين شناسي مهندسي-دكتر بهنيا و طباطبايي- دانشگاه تهران 3-مكانيك خاك – براجا ام داس- مترجم صالح زاده- دانشگاه علم و صنعت ایران ** زمين شناسي نفت 1-زمين شناسي نفت – دكتر سحابي – دانشگاه تهران ** ديرينه شناسي 1-ديرينه شناسي – دكتر خسروتهراني-دانشگاه تهران 2- جزوء ديرينه شناسي – دكتر عزيز الله طاهري- دانشگاه صنعتي شاهرود ** آبهاي زير زميني 1- آبهاي زير زميني-دكتر صداقت – انتشارات پيام نور **سوالات ادوار کنکور کارشناسی ارشد زمین شناسی 1-کتاب پردازش در دو جلد حاوی سوالات کنکور کارشناسی ارشد زمین شناسی 2-كتاب تست هاي كارشناسي ارشد ناپيوسته دانشگاه آزاد اسلامي یکی از مشکلات بزرگ شهرستانی ها تهیه کتاب های درسی است با مراجعه به سایت www.adinebook.com شما با تقریبا تمامی کتب زمین شناسی موجود در بازار مواجه میشوید فقط کافی است در بخش جستجو کلمه مورد نظر را وارد کنید لاتین یا فارسی با واریز پول پست آن را برای شما خواهد آورد . تصاوير جديد ارسالى از فضاپيماى کاسينى با آشکار سازى اسرار جديدى درباره حلقههاى کيوان نشان دادند که حلقههاى غبارى دور اين سياره همواره به سمت خورشيد اشاره مىکنند. اين يافتهها همچنين نشان مىدهد که چگالى اضافى که در حلقه B پنهان است مىتواند بسيار قديمى تر از آن باشد که در گذشته تصور مىشد. مشاهدات اخير شامل آشفتگىهاى پروانهيى شکل در حلقه A است که يکى از دو حلقه درخشان اين سياره محسوب مىشود. تعدادى از اين آشفتگىها در سال 2006 کشف شده بود اما اخيرا گروهى از محققان دانشگاه کورنل در نيويورک تعداد بسيار زياد ديگرى از اين آشفتگىها را کشف کردند. اين مشاهدات همچنين وجود کپههاى غبارى بسيار انبوه و فشرده را نشان داده است که اين امر مشخص مىکند حلقه B در واقع سه برابر بزرگتر از آن است که پيشبينى مىشد فرمول شیمیایی: هیدروکسید فلورید سیلیکات آلومینیومAl2Sio4(F,OH)3 گسله ها عبارت از شكستگي ها هستند كه در آنها، سنگ هاي طرفين صفحه شكستگي به موازات اين صفحه لغزش پيدا مي كنند و به كمك همين مشخصه مي توان آنها را از درزه هاي تشخيص داد لغرش گسله ها در انواع مختلف متفاوت است و از چند ميليمتر تا چندين كيلومتر تغيير مي كند. تصویر زیر نمایی از جابه جایی دو آبراهه توسط گسل سان آندریاس می باشد. تعدادي از كانيها و مواد معدني در ارتباط با ايران و به اسم دانشمندان ايراني نامگذاري شده اند كه از آن جمله موارد زير را مي توان نام برد . كاني بيرونيت كه در سال 1957توسط بازالوف و گولوانوف كشف شده و به افتخار انديشمند بزرگ ايران ، ابوريحان بيروني نامگذاري شد . كاني آويسينيت در سال 1958 كشف شد و به افتخار ابن سينا نامگذاري شد . كاني ايرانيت در سال 1963 توسط ب.باريان و ب.هرپن در يكي از معادن قديمي واقع در 12 كيلومتري شمال انارك كشف شد و آن را به پاس مهمان نوازي ايرانيان نامگذاري كرده اند . كاني انارگيت در سال 1972 توسط د. اديب و ژ. اوتمان در بخش انارك واقع در 200 كيلومتري شمال شرقي اصفهان كشف شده و به اسم اين محل نامگذاري گرديد .كاني كيانيت را يك فرد ايراني كه نام فاميل او كياني بودكشف كرد ... اين برنامه ابزار مناسب و دقيقي براي رسم استريونت و رز دياگرام با استفاده از انواع داده هاي ساختاري است . براي اجراي برنامه از منوي File گزينه new را انتخاب نموده مطابق شكل صفحه گسترده هايي باز مي شود . در گوشه سمت چپ صفحه دو فضا براي وارد نمودن اطلاعات كه سمت چپ صفحه دو فضا براي وارد نمودن اطلاعات كه سمت چپي مربوط به Dip Direction (جهت شيب)و دومي مربوط به Dip (شيب)مي باشد . لازم به ذكر است كه امتداد شيب و شيب بايد بر حسب Bearing وارد اين نرم افزار شود .
همانگونه كه در شكل ديده مي شود دو گزينه Linear و Planar وجود دارد كه مربوط به رسم شكل به صورت ساختار خطي و صفحه اي مي باشد . در مورد درزه ها از ساختار صفحه اي استفاده مي شود پس از هر بار وارد كردن شيب و امتداد شيب با كليك كردن روي آيكون Add آنرا به مجموعه خود اضافه مي كنيم . در بالاي گزينه Mark جهت نشان دادن قطب صفحات مي توانيم نشانهاي مختلف با اندازه هاي مختلف نشان دهيم . پس از وارد نمودن اطلاعات براي رسم استريونت ، Roze diagram و Density stereogram مي توان هر كدام را جداگانه انتخاب نمود و نمودار مربوط به آنرا رسم نمود . هر كدام از سه گزينه بالا در صفحه اصلي هم وجود دارد . براي وارد نمودن متن به هر كدام از نمودارها مي توان با كليك بر آيكون A مربوط به فونت و اضافه كردن متن در صفحه جديدي كه باز مي شود متن خود را وارد نمود و Font و اندازه آنرا انتخاب نمود و سپس با انتخاب گزينه OK آنرا وارد نمودار كرد . محل متن هم قابل تنظيم است . پس از انجام تمام تغييرات و تنظيمات لازم جهت ذخيره نمودن اطلاعات به صورت فايل هاي متني ( با پسوند txt ) با انتخاب گزينه Save as از منوي File و دادن نام مورد نظر اطلاعات را ذخيره مي نمائيم . با انتخاب گزينه Print از منوي File نمودار گلسرخي و استريونت و ... را مي توان بر روي كاغذ چاپ نمود . در روش جديد استخراج طلا محققين طي آزمايشهايي دريافته اند كه با كاشتن گل كلم و شلغم در معادن ، اين گياهان طلاي موجود در خاك را جذب كرده و در برگهايشان ذخيره مي كنند . با خشك شدن برگها در اثر تاريكي ، طلا در محل برگها تجزيه شده و به صورت خالص يافت مي شود . محققين دليل اين تجمع را نشاسته موجود در برگها پيشنهاد كرده اند . گروه كوهنوردي شهرستان دزفول ، بر فراز تپه تينو(Tino ) ،در 190 كيلومتري شمال شرق دزفول بزرگترين درياچه كوهستاني را با نام تني ، كشف كردند . اين درياچه در ارتفاع 2500 متري از سطح دريا و با 4 كيلومتر طول و 2 كيلومتر عرض شناخته شده است. دانشمندان علم نجوم براي نخستين بار در مورد ورود احتمالي جسمي شبيه يك سنگ بزرگ آسماني در سال 2030 ميلادي به جو كره زمين اتفاق نظر پيدا كرده اند . اين جسم كه SG244200 نام گذاري شده است احتمال دارد در تاريخ 21 سپتامبر 2030 ميلادي وارد جو كره زمين شود. قطر اين جسم 30تا 70 متر تخمين زده شده و تركيب آن سنگ و آهن است كه در زمان اصابت مي تواند انفجاري به قدرت 2 مگاتن نيرو ( صد برابر انفجار اتمي هيروشيما) ايجاد كند . از دیدگاه نظری ، لبه خارجی منظومه شمسی جایی است که بادهای خورشیدی با غبار ها یا گازهای بین ستاره ای برخورد می کنند . محققان سازمان هوافضای آمریکا (ناسا) قصد دارند در سال 2008 در قالب ماموریتی به نام IBEX دورترین سفر کیهانی را تدارک ببینند . هدف از این ماموریت تعیین حد و مرز بیرونی منظومه شمسی و حتی نمونه برداری و عکسبرداری ازاین منطقه است . حد بیرونی منظومه شمسی ناحیه ای کشف نشده در فضا به نام Heliopause است که به اعتقاد دانشمندان ، دست کم در فاصله حدود 16 تا 6 میلیارد کیلومتری خورشید قرار گرفته است . در این ناحیه تاثیر انرژی خورشیدی تقریباً از بین رفته و سرعت بادهای آن نیز از حدود 6/1 میلیون کیلومتر در ساعت به حدود 400000 کیلومتر در ساعت کاهش می یابد . به باور پزوهشگران ناسا ، در این فاصله ، یک دیوار صوتی غیر قابل رویت به نام شوک پایان دهی ( Termination Shock) وجود دارد که در واقع حاشیه بیرونی منظومه شمسی را احاطه کرده است . این دیوار صوتی پلاسمایی مانند دیواره های صوتی زمنی است که در اثر عبور هواپیماهی فرا صوت می شکند .در هر حال ، دانشمندان بسیار امیدوارند تا سال 2010 پیشرفت فناوری ، امکان پژوهشهای فضایی را در خارج از منظومه شمسی و در دیگر نقاط کهکشان راه شیری مهیا کند . دکتر عبدالکریم قریب - اولین سفرینه فضائی آریکایی فرستاده شده به مریخ : آپولو بوده - اولین انسانهای بوجود آمده در تاریخ زمین : هوموها بیلیس بوده . - اولین دوران در تقسیمات زمین شناسی : پالئوزوئیک می باشد . - اولین انسان بوجود آمده متعلق به 2 میلیون سال پیش بوده . - اولین کوهزائی در سطح کره زمین کوهزایی کالرنی بوده . - اولین کسی که پی به کرویت زمین برد اراتوستن بود . - اولین کتاب در رابطه با مطالعات و تحقیقات زمین شناسی الا سماء و العالم به تحریر درآمد . - اولین مخترع تلسوکوپ های بازتابی نیوتون است . - اولین دریای به وجود آمده در کره زمین مزوژه می باشد . در هر لیتر از آب دریاهای آزاد به طور متوسط 7/34 گرم نمک وجود دارد که عبارتند از سدیم کلراید ، منیزیم کلراید و منیزیم سولفات که اولی شورمزه دومی و سومی تلخ مزه هستند بعضی از این نمک ها بوسیله آب رودخانه ها از خشکی ها می آیند و بعضی دیگر از ابتدای پیدایش دریاها در آب وجود داشته اند بر اثر تحقیقات معلوم شده است مجموع نمک های محلول درآب دریاها بالغ بر 49 میلیون میلیارد تن نمک است که فقط یک درصد این همه نمک ، نمک خوراکی است . بر اساس تحقیقات پروفسور « دیوید پنوفیلد » فیزیکدان وفضاشناس معروف امریکایی تا زمانی که خورشید زنده است زمین هم وجود دارد . بین 5 تا 7 میلیارد سال دیگر خورشید بر اثر انفجارات درونی خودش انرژی اش را از دست می دهد و به یک ستاره مرده تبدیل می شود . گرما و حرارت پخش شده ی خورشید به صورت معلق باقی خواهد ماند .
:ادامه مطلب:
زمین شناسی دانش سیاره زمین است ودرباره منشا مواد و اشکال موجود بر آن صحبت میکند. گذشته این سیاره وفرایندهایی که برروی آن رخ داده یا درحال رخ دادن است و بر اشکال آن تاثیر دارد بررسی شود. برای حصول نتیجه از این مباحث در زمین شناسی باید اثر فشارهای مختلف مورد اثر بر زمین وهمچنین شیمی موادی که این سیاره از آن تشکیل شده واثر موجودات زمین در آن از جنبههای مختلف مورد بحث قرار گیرد. اطلاعات اولیه در مورد خود کره زمین نظیر پیدایش زمین عمر آن و وضعیت آن در فضا واز این قبیل ازطریق مطالعه سایر اجرام سماوی بدست میآید و گاها از این طریق با مطالعه وضع فعلی سایر اجرام شبیه زمین به طرز پیدایش رخدادها وتغییرات در گذشته زمین پی میبرند.
تمام مطلعاتی که در مسیر شناخت زمین صورت میگیرد و علومی که در این مسیر پا گرفته و میگیرند در نهایت در خدمت جامعه بشری قرار میگیرد. در این علوم چگونگی استخراج واستفاده از مواد موجود در زمین و محیطهای زیستی پایدار در زمان پیدایش این مواد مورد بررسی قرار میگیرد و در علومی دیگر از خطرات ناشی از نیروهائی در حال حرکت وپویای موجود درزمین که ممکن است رفاه یا هستی انسانها را با خطر نیستی مواجه سازد آگاه میسازد. چون مواد موجود در زمین وساختمانهای طبیعی موجود در آن از ابتدای تاریخ بشریت مورد استفاده انسانها بوده است میتوان گفت این علم از قدیمیترین علومی است که انسانها نا خودآگاه به آن پرداختهاند ودر طی قرون رفته رفته این علم وشاخههای متنوع آن مدون و طبقه بندی شدند و رشتههای فرعی وتخصصی با قوانین تعریف شده را به وجود آوردهاند که هریک بخشی از دانش زمین شناسی را تشکیل میدهند.
زمین شناسی علمی است که به طور کلی در باره زمین صحبت میکند. این تعریف را باید کاملتر کرد. زیرا موضوع علوم دیگری نیز مثل هیات و نجوم و ... درباره زمین صحبت میکنند. ولی مقصود از زمین شناسی ، شناسایی و مطالعه تئوریهای پیدایش زمین و مواد تشکیل دهنده آن ، بررسی عواملی که در وضعیت آن تاثیر دارند. و بالاخره مطالعه و شناسائی مواد ارزشمند زمین و نحوه استفاده از آنهاست. زمین شناسی علم قدیمی و دارای سابقه طولانی است. و بشر همواره در مورد زمین کنجکاو بوده است. حوادثی مانند زلزله ، طوفان ، سیل، گردباد و... انسان را همواره در مورد زمین نگران می کرده. علم زمین شناسی ، یعنی آنچه که امروزه به علم جداگانه دارای رشتههای متنوعی است که بیش از دو سه قرن سابقه ندارد. و مانند سایر رشتههای علوم تحقیقات مداوم دانشمندان متعددی این علم را به پایه امروزی رسانده است.
نقش زمین شناسی در زندگی :
زمین شناسی علم قدیمی و سابقهداری است. اصولا بشر اولیه ، همیشه در مورد زمین کنجکاو بوده است. این کنجکاوی را میتوان معلول دو علت اساسی دانست. اول اینکه بشر و سایر موجودات زنده ، هستی خود را مرهون زمین بوده و همیشه غذای خود را از آن بدست میآوردهاند و بدین ترتیب مجبور بودهاند که دائما در مورد آن مطالعه کنند تا بتوانند غذای مناسب و حدالامکان متنوعی برای خود به دست آورند. نکته دومی که بشر را در مورد زمین نگران میکرده است، وقوع حوادث ناگواری مانند زلزله ، آتشفشان ، طوفان ، سیل و نظایر آن بوده که همیشه خسارات مالی و جانی زیادی را سبب میشده است و بشر به ناچار همواره در صدد بوده است که علل این حوادث را دریابد تا بتواند حتی المقدور از وقوع آن جلوگیری و یا حداقل آن را پیش بینی کند.
ارتباط زمین شناسی با سایر علوم :
همانند سایر علوم ، زمین شناسی نیز نمیتواند بدون کمک دیگر رشتههای علمی ، موجودیت خود را حفظ کند. مهمترین رشتههای علمی که زمین شناسی بر مبنای آنها استوار است فیزیک ، شیمی ، مکانیک ، بیولوژی و نجوماند.
تقسیمات علم زمین شناسی:
کانی شناسی:
درباره مواد تشکیل دهنده زمین ، طرز تشکیل و نحوه شناسائی آنها گفتگو میکند.
سنگ شناسی:
موضوع بحث آن سنگهای زمین ، تقسیم بندی و چگونگی تشکیل آنهاست.
هواشناسی:
راجع به هوا و مشخصات آن صحبت میکند.
آب شناسی:
موضوع بحث آن آبهای زمین است. این رشته خود به دو قسمت آبهای سطحی و آبهای زیرزمینی تقسیم میشود.
زمین شناسی ساختمانی:
درباره ساختمانهای طبیعی زمین صحبت میکند.
زمین شناسی فیزیکی:
در باره مشخصات طبیعی زمین صحبت میکند.
دیرین شناسی:
راجع به موجودات زندهای که در قدیم زندگی میکردهاند و شرایط زندگی آنها بحث میکند. با استفاده از این رشته میتوان سن طبقات مختلف زمین را محاسبه کرد.
رسوب شناسی:
راجع به رسپبات و نحوه تشکیل آنها صحبت میکند.
چینه شناسی:
موضوع بحث آن درباره طبقات مختلف زمین و ارتباط آنها با یکدیگر است.
ژئومرفولوژی:
موضوع بحث آن در مورد عوارض زمین است و درباره طرز پیدایش پستیها و بلندیها گفتگو میکند.
ژئوفیزیک:
درباره خواص فیزیکی زمین نظیر جاذبه ، ثقل ، فشار و حرارت بحث میکند. در قسمتی از این رشته که به نام ژئوفیزیک عملی معروف است ، نحوه استفاده از خواص زمین در پی جویی و اکتشاف مواد معدنی بحث میشود.
ژئو شیمی:
راجع به خواص شیمیایی زمین و ترکیب مواد تشکیل دهنده آن گفتگو میکند. در این رشته نحوه استفاده از خواص شیمیایی عناصر تشکیل دهنده زمین در اکتشاف مواد معدنی مورد بحث است.
زمین شناسی اقتصادی:
این رشته از زمین شناسی درباره آندسته از مواد زمین که ارزش اقتصادی دارند صحبت میکند. و نحوه و شرایط تشکیل آنها را بررسی میکند.
زمین شناسی مهندسی:
در باره چگونگی استفاده از اطلاعات زمین شناسی در کارهای مهندسی نظیر سدسازی ، جادهسازی و ... گفتگو میکند.
فتوژئولوژی:
به کمک این رشته میتوان با استفاده از عکسهای هوایی ، نقشه زمین شناسی تهیه کرد.
زلزله شناسی:
زمین لرزهها را مورد بررسی قرار میدهد.
آتشفشان شناسی:
آتشفشانها و فعالیتهای آتشفشانی را مورد بررسی قرار میدهد.
اقیانوس شناسی:
اقیانوسها را مورد بررسی قرار میدهد.
پالئو ژئوگرافی:
درباره شکل و توزیع خشکیها و دریاهای زمین در ادوار گذشته زمین شناسی گفتگو میکند.
پالئو بوتانی:
راجع به گیاهانی که در قدیم می زیستهاند و چگونگی شناسائی آنها گفتگو میکند.
دورسنجی:
در آن نحوه بررسی زمین با استفاده از ماهوارهها مورد بررسی قرار میگیرد.
غارشناسی:
در آن نحوه پیدایش غارها مورد بررسی قرار میگیرد .
زمین شناسی دریایی:
در آن در مورد آبها بحث میشود.
زمین شناسی ساختمانی و تکتونیک:
درباره ساختهای مختلف سنگهای تشکیل دهنده پوسته ، چگونگی تشکیل و ارتباط آنها با عوامل داخلی زمین ، بحث میکند.
"محمود صائبي" اظهار ميدارد: كشور ما سرشار از انواع معادن سنگهاي با ارزش است كه در هيچ جاي دنيا چنين معادن متعددي را نميتوان يافت. وي ميگويد: ايرانيها كمتر قدر سنگهاي قيمتي و نيمه قيمتي را ميدانند و اين سنگها پس از خروج از مرز ايران است كه قيمت واقعي آن توسط بيگانگان تعيين ميشود. صائبي با اشاره به عدم آشنايي صاحبان معادن با انواع سنگها گفت: اين امر سبب شده كه صاحبان معادن در حفر معدن فقط به دنبال سنگ مورد نظر خود باشند و بقيه سنگهاي با ارزش را بدون اطلاع در زمره سنگهاي بيارزش بدانند. اين هنرمند ميگويد: تراش سنگهاي قيمتي و نيمه قيمتي به دليل ارزش آن نيازمند دقت بالايي است. وي كه تاكنون بيش از ۴۰سنگ قيمتي ونيمه قيمتي با درجه سختي بالا را كار كرده است، انتخاب نوع سنگ رااز نظرسختي، تنوع رنگ، درخشندگي مهم ميداند. وي با بيان اينكه افراد در هنگام استفاده از سنگهاي قيمتي بايد با آنها آشنايي داشته باشند گفت: برخي سنگها مانند فيروزه بر اثر تماس و رطوبت تغيير رنگ ميدهند و برخي ديگر مانند سنگ فلوريت اشعه مضر راديو اكتيو منتشر ميكند. صائبي معتقد است: سنگها در طبيعت داراي انرژي هستند و حتي توسط افرادي كه انرژي درماني را به صورت پيشرفتهاي انجام ميدهند، ممكن است در درمان بيماريها اين سنگها بسيار موثر واقع شوند. اين هنرمند ايراني علاوه بر كار تراش سنگهاي قيمتي و نيمه قيمتي در زمينه معرق، منبط و خاتم كاري فعاليت كرده است و در حال حاضر تعمير وسايل جراحي پزشكي را با دقت بسيار بالايي انجام ميدهد. به گفته وي در حال حاضر كلاسهاي آموزشي اين هنر و شغل پردرآمد توسط يكي از اساتيد در وزارت صنايع و معادن كشور بهصورت دولتي وخصوصي برگزارميشود.
**ژئوشيمي:
**سنگ شناسي:
**چينه شناسي :
**زمين شناسي ساختماني
**رسوب شناسي:
رده: سیلیکات ها
زیر رده: سنو سیلیکات ها
کاربرد: در جواهر سنگها و ویژگیهای بصری آن در صنایع مفید هستند.
توپاز نوعی جواهر سنگ متداول است که در جواهر آلات مورد استفاده قرار می گیرد. رنگ متداول آن قهوه ای طلایی تا زرد است اما بدلیل این نوع رنگها سیترین که نوعی کانی کم ارزش است با نام توپاز فروخته می شود. توپاز آبی رنگ که غالبا با زمرد نیلگون اشتباه گرفته می شود به ندرت در طبیعت یافت می شود و با تاباندن و سپس حرارت بلورها ایجاد می شوند.توپاز سنگ تولد ماه نوامبر است.
ساختار هشت وجهی توپاز از یک آلومینیم در مرکز تشکیل شده است که بوسیله 4 اکسیژن احطه شده است. در بالا و پایین آلومینیوم یونهای فلورید و هیدروکسید قرار گرفته اند. رشته های هشت وجهی بوسیله چهار وجهی های سیلیکاتی متصل به هم نگاه داشته می شوند اما رشته های هشت وجهی هستند که به توپاز شکل بلوری می دهد. توپاز سخت ترین کانی سیلیکاته و یکی از سخت ترین کانی ها در طبیعت است. کلیواژ در این نوع کانی کامل است. توپازها بدلیل جلای بالا ، رنگهای جذاب و نیز بلورهای چد وجهی ، نمونه های جالبی از کانیها را بوجود می آورد.
ویژگی های فیزیکی:
رنگ: زرد، نارنجی، قرمز، آبی و سبز.
جلا: الماسی تا شیشه ای.
سیستم بلوری: ارتورهموبیک، 2/m
نمود بلوری این کانی از 2 منشور متفاوت تشکیل شده است که یک برش عرضی الماسی شکل گرد یا تیز ایجاد می کند. توپاز به صورت ماسیر و دانه ای یافت می شود. کلیراژ آن در ست کامل و نوع شکست آن صدفی است.
سختی: 8
گرانش ویژه : تقریبا 3/4 – 3/5 ( بیشتر از گرانش متوسط)
اثر خط: سفید
این کانی بیشتر در میناس گریاس ، برزیل، پاکستان ، سن دیه گو ، کالیفرنیا،کوههای اورال ، روسیه و مکزیک یافت می شود.
کانیهای همراه شامل کوارتز، تورمالین، میکا، بروکیت، کاستریت و فلوریت است
دید کلی
آب جاری یا آبی که از چشمهها خارج میشود، نباید از روی یک ناحیه ناپایدار حرکت کند. وجود آب در سطح دامنه ، علاوه بر نقش فرسایشی ، به راحتی میتواند به داخل دامنه نفوذ کرده و به سرعت بر ناپایداری آن بیافزاید. دور نمودن آب از سطح دامنه و جلوگیری از نفوذ آن ، مخصوصا در مورد دامنههایی که بطور بالقوه ناپایدارند، از مهمترین روشهای مهندسی دستیابی به پایداری است.
انواع روکشهای زهکشی آبهای سطحی
شبکه زهکشی بسطی
برای آنکه آب به داخل دامنه نفوذ نکند باید ترتیبی داد تا هرچه زودتر سطح دامنه را ترک گوید. احداث آبروهای مناسب در سطح دامنه ، یا در روی پلکانها ، یکی از مهمترین تمهیدات در این مورد است. این آبروها باید ضمن دارا بودن گنجایش و شیب کافی ، بسترشان نیز غیر قابل نفوذ باشد. برای جلوگیری از تخریب و پر شدن این جویها در طول زمان ، میتوان آنها را با قطعات سنگ پر نمود.
این روش در مورد دامنههای خاکی یا دامنههای متشکل از سنگهای تجزیه شده ، مفید واقع میشود و میتواند علاوه بر پیشگیری ، در مراحل اولیه حرکت دامنه نیز نقش ترمیمی داشته باشد. نقش مهم دیگر شبکه زهکشی سطحی جلوگیری از فرسایش سطح دامنه توسط آبهای جاری است.
مسدود کردن شکافها
ترکها و شکافهای سطحی محلهای مناسبی را برای نفوذ آب به داخل دامنه فراهم میکند. وجود این شکافها ، مخصوصا در مراحل آغازین توسعه یک ناپایداری جدید ، مشکل آفرینتر میشود. پر کردن این شکافها توسط مواد غیر قابل نفوذی مثل رس ، بتن یا مواد نفتی میتواند تا حدود زیادی از انباشته شدن آب و نفوذ آن به داخل دامنه جلوگیری کند. این روش هم در مورد دامنههای خاکی و هم سنگی قابل اجراست و میتواند هم در پیشگیری بکار رود و هم در مراحل اولیه ایجاد یک زمین لغره ، پیشرفت آن را کند یا متوقف نماید.
غیر قابل نفوذ کردن بخش دامنه
یکی از رایجترین روشهای غیر قابل نفوذ کردن سطح زمین ، پاشیدن مواد نفتی (مالج) به سطح دامنه است. مالج به انواعی از مواد نفتی سنگین مایع اطلاق میشود که معمولا جزء محصولات زاید پالایشگاه یا کارخانههای پتروشیمی است. این روش ضمن جلوگیری از نفوذ آب به داخل دامنه ، با چسباندن ذرات خاک به یکدیگر ، سطح دامنه را در برابر آثار فرسایشی باد و تا حدی آب جاری محفوظ نگاه میدارد.
انواع روشهای زهکشی آبهای داخل دامنه
با وجود کوششی که برای جلوگیری از نفوذ آب به داخل دامنه صورت میگیرد باز هم ممکن است قسمتی از آبها از سطح دامنه نفوذ از محلی دورتر توسط آب زیرزمینی به داخل دامنه حمل شود. این آبها قبل از هر چیز با افزودن به وزن نیروهای رانشی را زیاد میکنند.
زهکشی ثقلی افقی
ایجاد زهکشهای تقریبا افقی میتواند نقش موثری در کاهش فشار آب داخل دامنههای سنگی و خاکی داشته باشد. از اینرو میتوان از این روش هم برای پیشگیری از حرکت و هم جلوگیری از تحرک یک زمین لغزه در حال تشکیل استفاده کرد. به این منظور در بخشهای پایینی دامنه افقی ، با شیب ناچیزی به سمت خارج برای ایجاد جریان ثقلی آب ، حفر میشود.
گالریهای زهکش
حفر نقب یا گالریهای زهکش در دامنههای سنگی و خاکی ، مخصوصا در جاهایی که زهکشی عمیق بخشهای داخلی دامنه مورد نظر است، مفید واقع میشود. چنین گالریهایی میتوانند هم نقش پیش گیرنده داشته و هم در مراحل اولیه حرکت دامنه جهت جلوگیری از حرکات بیشتر آن بکار روند. کارایی گالریهای زهکش را میتوان با حفر گمانههای شعاعی از داخل گالری افزایش داد.
زهکش ثقلی قایم
این نوع زهکشی بیش از همه برای تخلیه آب سفرههای معلق که بر روی یک بخش غیر قابل نفوذ تشکیل شده و در زیر آن لایههای نفوذپذیر و بازکشی آزاد وجود دارد، بکار برده میشود.
پمپاژ
حفر چاههای عمیق و پمپاژ آنها میتواند بطور موقت در بهبود وضعیت دامنه ناپایدار موثر باشد. این روش عمدتا در مورد دامنههای سنگی بکار میرود.
زهکشهای فشار شکن
حفر چاه ، چاهک یا خندق (تراشه) در پای دامنه ، برای جلوگیری از افزایش بیش از حد فشار آب و بالا راندگیهای ناشی از آن در بخشهای مجاور پای دامنه ، اغلب مفید واقع میشود. این روش منحصرا در مورد دامنههای خاکی و معمولا در مجاورت دامنه پایاب سدهای خاکی ایجاد میشود.
خندق در بالای خاکریز
این روش ، در مورد دامنههای خاکی حفاری شده و یا خاکریزها ، مخصوصا خاکریزهایی که در دامنه ایجاد میشود، به کارگرفته میشود و علاوه بر پیشگیری از تفرش میتواند در مراحل اولیه ناپایداری نقش ترمیمی نیز داشته باشد.
زهکش ورقهای
این روش ، همانگونه که از نام آن پیداست، به صورت یک لایه زهکش عمل میکند. در خاکریزها ، مخصوصا خاکریزهایی که در دامنه ایجاد میشود، وجود لایهای از مواد نفوذپذیر در زیر خاکریز ، ضمن زهکشی آبهای محلی دامنه و داخل خاکریز ، از افزایش بیش از حد فشار آب در خاکریز ، جلوگیری به عمل میآورد.
الکترواسمز
این روش عمدتا در دامنههای خاکی که از لای درست شده باشند بکار گرفته میشود و ضمن تسهیل تخلیه آب بر مقاومت خاک میافزاید. به این منظور الکترودهایی را در عمقی که مایلیم آب آن تخلیه شود، قرار میدهیم و جریان مستقیم به آنها وصل میکنیم. جریان باعث میگردد که آب بین ذرهای از قطب مثبت به سمت قطب منفی حرکت کرده و در آنجا توسط پمپاژ به خارج هدایت شود.
مواد شیمیایی
مواد شمیایی عمدتا در مورد دامنههای خاکی رسی بکار گرفته شده و وظیفه اصلی آنها بالا بردن مقاومت رسوبهاست. این روش میتواند به عنوان پیشگیری ، یا در مراحل اولیه ناپایداری ، به منظور تصحیح و ترمیم بکار رود.
مکانیک خاک از دو کلمه Soil به معنی خاک و Mechanics به معنی مکانیک گرفته شده است.
دید کلی
در علوم مهندسی ، خاک مخلوط غیر یکپارچهای از دانههای کانیها و مواد آلی فاسد شده میباشد که فضای خالی بین آنها توسط آب و هوا (گازها) اشغال شده است. خاک به عنوان مصالح ساختمانی در طرحهای مهمی در مهندسی عمران بکار گرفته میشود و همچنین شالوده اکثر سازهها بر روی آن متکی است.
بنابراین مهندسان عمران باید بخوبی خواص خاک از قبیل مبدا پیدایش ، دانه بندی ، قابلیت زهکشی آب ، نشست ، مقاومت برشی ، ظرفیت باربری و غیره را مطالعه نمایند. مکانیک خاک شاخهای از علوم مهندسی است که به مطالعه مشخصات فیزیکی و رفتار توده خاکی تحت بارهای وارده میپردازد. مهندسی پی ، کاربرد اصول مکانیک خاک در مسائل عملی است.
تاریخچه
تاریخچه عملیات خاکی را میتوان به دورههای دور تاریخ بشری نسبت داد و آن را با قدمت پیدایش شهرنشینی یکی دانست. حفر قناتها ، کانالهای آبرسانی ، ایجاد پلها و سدهای محکم و سایر بناهایی که آثار آنها در کشورهای دنیا از دهها قرن قبل تا کنون به یادگار مانده است، همه از مواردی است که به نحوی با عملیات خاکی ارتباط دارد.
سیر تحولی و رشد
توجه به بررسی و مطالعه خاک با یک دیدگاه مهندسی و به منظور تحلیل ریاضی خواص آن ، از قرن 18 میلادی آغاز شد و در واقع اولین بار در عین حال مهمترین رابطه ساده در زمینه مکانیک خاک ، در سال 1773 توسط کولمب یک مهندس ارتشی فرانسه ارائه گردید. این رابطه ساده ، که یک رابطه اساسی در بررسی مقاومت یا عدم مقاومت خاک است عبارت است از:
کارهای بوسینسک در مورد تئوری اجسام الاستیک که در سال 1885 انتشار یافت به ارائه راه حلهای دقیق در محاسبه تنشها و تغییر شکلهای درون محیط خاکی منجر گردید و توانست در تحلیل بخش مهمی از مبحث مکانیک خاک ، پاسخگو باشد. دانش مکانیک خاک به صورت مدرن ، در ابتدای قرن حاضر گسترش روز افزونی یافت و مانند سایر علوم مهندسی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت بطوری که در سال 1925 کارل ترزاگی ، استاد دانشگاه هاروارد ، نتیجه تحقیقات خود را به صورت مقالهای ارائه داد و در سال 1943 کتاب «اصول نظری مکانیک خاک» را تدوین و منتشر کرد.
کارل ترزاگی (1963-1883) را به حق بنیانگذار دانش مکانیک خاک نامیدهاند. در اینجا شایسته است از سهم محققین روسی نیز یادآور گردد، چه پژوهشگرانی چون سیتوویچ در کشور روسیه به موازات دانشمندان غربی در توسعه دادن مبحث مکانیک خاک کارهای زیادی ارائه دادند. نامبرده نیز در سال 1934 کتاب اصول علم مکانیک خاک را منتشر نمود.
امروزه اهمیت دانش مکانیک خاک مانند علوم دیگر روز به روز رو به فزونی است و این بویژه به این علت است که تجربههای گذشته در این زمینه بدون گسترش تئوریهای مطمئنتر و راه حلهای اقتصادیتر تکافوی حل مسائل جدید را در عمل نمینماید. به علاوه ، بسط مسائل مبحث مکانیک خاک همراه با توسعه روشها و دیدگاههای جدید در زمینه مکانیک محیط دانهای ، گسترش و افزایش دقت در تحلیلهای ریاضی و مدل سازیها را در هر دو زمینه الزامی نموده و نیز به نتیجه رسانده است.
مباحث کلی مکانیک خاک
خواص فیزیکی ، شیمیایی و کانی شناسی خاکها
خواص مکانیکی خاکها
کاربرد مکانیک خاک
خاک از یک طرف به عنوان مصالح مورد توجه مهندسین و طراحان قرار میگیرد و از سوی دیگر به عنوان یک محیط طبیعی که در اختیار آدمی قرار گرفته است مورد توجه و استفاده است. جایی که به عنوان مصالح مورد نظر است مانند خاکریزها ، سرای خاکی ، روسازی راه و فرودگاه ، پشت دیوار حایل ، زهکشها ، و به عنوان بخشی از بتن ، ماده اصلی تهیه آجر و سرامیک ، ماده اصلی تهیه چینی و کاشی ، و... حالت انتخابی و اختیاری دارد، و در جایی که به عنوان محیط مورد توجه است.
مانند زیر پیها ، زیر پایه پلها و زیربنای جادهها و محل حفر تونلها و محل قرار دادن لولهها و تاسیسات مکانیکی و الکتریکی (کابل های تلفن و برق و لوله کشی گاز و فاضلاب و محل احداث قناتها و محل حفر چاهها و کانالها و ... همه حالت غیر انتخابی (یعنی اجباری) دارد. به هر حال در تمام موارد ذکر شده ، شناخت خواص فیزیکی و مکانیکی خاک ضرورت غیر قابل اجتناب دارد. مثلا در یک پروژه راه سازی ، چه نوع
خاکی با چه نوع دانه بندی باید انتخاب شود و لایههای آن با چه ضخامتی و با چه رطوبتی و تا چه حد باید کوبیده شود تا جایی حاصل بتواند در برابر نیروهای وارد بر آن مقاوم باشد و وجود آبهای سطحی و بارندگی بر دوام آن اثر مخرب نداشته باشد و در برابر یخزدگی و فرسایش و تغییرات جوی نیز پایدار بماند.
در ایجاد یک سد خاکی ، شیبها چه مقدار باشد که هم پایدار باشد و هم اقتصادی ، در صورتی که سد همگن با زهکشی است، لایههای زهکشی با چه ابعادی و با چه دانه بندی و چه مقدار نفوذپذیری باید باشد؟ سرعت حرکت آب و .... زه چه مقدار است؟ تورم یا نشست خاک چه مقدار باشد؟ میزان تراکم و درصد رطوبت و ضخامت لایهها برای کمپاکت کردن خاک چه مقدار باید باشد؟ روشهای حفاظت دامنهها و تاج سر به چه عواملی بستگی دارد؟ و بسیاری پرسشهای دیگر که مهندس طراح باید برای آنها جواب دقیق داشته باشد. به این ترتیب درمورد هرگونه پروژه ساختمانی و راه سازی و سد سازی مسائل متعددی از فیزیک و مکانیک خاک باید پاسخ داده شود. اهمیت دقت بیشتر و نیاز به تئوریهای دقیقتر هنگامی بیشتر میشود که حجم کارها و اهمیت پروژه بیشتر باشد.
رابطه مکانیک خاک با سایر علوم
مبحث مکانیک خاک دانشی است که در آن خواص فیزیکی و مکانیکی خاکها ، ارتباط این خواص با عوامل بیرونی ، مقاومت خاک در برابر نیروها ، تغییر شکل خاک در اثر نیروها ، مسایل مربوط به حرکت یا سکون آب در خاک ، چگونگی و مقدار فشرده شدن خاکها و چگونگی و مقدار تنشها و تغییر شکلهای هر نقطه از محیط خاکی در اثر عملکرد یک نیروی خارجی و ... بحث میشود.
در این راستا گاهی نیاز به مطالعه خواص شیمیایی و کانی شناسی دانههای خاک است و گاهی نیاز به بررسی پیدایش و منشا خاکها و گاهی نیاز به استفاده از دانش هیدرولیک و دانشهای دیگر است. از اینرو ارتباط این مبحث با دیگر مباحث علمی چون فیزیک ، شیمی ، زمین شناسی ، کانی شناسی ، هیدرولیک و مکانیک سیالات را نباید از نظر دور داشت.
| قالب جدید وبلاگ پیچك دات نت |
درباره سايت
منوی سايت
آرشيو سايت
پيوند ها
اختصاصی ويژه
طراح قالب
امكانات سايت
